12.251.667,- Euro. Dat is de eindstand van 3FM Serious Request 2012, de hoogste opbrengst tot nu toe. Dat betekend dat in ‘tijden van crisis’, mensen dus meer aan [..]
Eerst leg je de randjes, totdat de omlijsting compleet is. Dan worden de zeszijdige stukken door elkaar geschud, waarna ze een voor een binnen de omlijsting gelegd worden. [..]
De smetteloos witte gang lijkt eindeloos door te gaan. Om de paar meter zitten er even smetteloze als witte deuren verstopt in de wanden. En het enige dat [..]
Van heel ver drongen geluiden Benthe’s oren binnen. ‘…te verliezen, haar kind moet gered worden. Haal doeken, klemmen en vergeet alsjeblieft de kom met schoon water niet. Snel!’ [..]
Meer muziek en meer korte fragmenten. Zie het eerste deel voor iets meer uitleg over het ontstaan van deze verhaaltjes. AFI – Silver and cold Een vrouw ligt [..]
Muziek is niet alleen geluid. Het zorgt ook voor beelden, en soms zelfs hele verhalen of films. Hieronder staan een vijftal van die verhalen van mij, geschreven onder [..]
Zelf dingen ontdekken is het mooiste wat er is. Een documentaire over de natuur haalt het niet bij zelf de natuur inlopen, en de bloemetjes en de bijtjes [..]
Boom! Headshot! Wat is het toch met die oneindige fascinatie voor geweld, moord en vernietiging? En waarom is het zo gewoon in computerspellen? Zelfs een ogenschijnlijk onschuldig mannetje [..]
Als je meteen aan bier, aanstekers en vals meezingen denkt ben je niet de enige. Muziek met Hollandse teksten heeft nogal een imagoprobleem. Dat is iets waar de [..]
12.251.667,- Euro. Dat is de eindstand van 3FM Serious Request 2012, de hoogste opbrengst tot nu toe. Dat betekend dat in ‘tijden van crisis’, mensen dus meer aan deze actie gaven dan welk jaar daarvoor dan ook. Dat moet toch als, woordspeling daargelaten, muziek in de oren klinken voor alle goede doelen in Nederland die om een centje verlegen zitten. Daar moeten ze dan wel wat voor doen natuurlijk. Want de tijden van de collectanten, maandelijkse afschrijvingen en benefietconcerten zijn toch wel een beetje voorbij.
Ik was dan ook lichtelijk verbaasd dat de VPRO nota bene zijn leden vraagt geld over te maken, omdat de Publieke Omroep, voor de zoveelste keer, in zwaar weer zit. Niet zozeer over het feit dát ze om geld vroegen viel m’n verbazing, maar de ouderwetse manier waarop. Ik verwacht eerlijk gezegd van een omroep die zulke creatieve programma’s bedenkt, ook een creatieve manier van geld inzamelen. En, misschien nog wel belangrijker, transparantie! Want ik zie nergens terug hoeveel geld er nodig is, en waar dat geld voor gebruikt wordt. Betaal ik de lunch van de werknemers? Het salaris van directeur? Of wordt het gebruikt om goede televisie mee te maken? Als is heel eerlijk ben, hadden ze dat heel anders moeten aanpakken.
Wat mensen namelijk willen is iets terug voor hun geld! En dat hoeft niet van dezelfde waarde te zijn (geld schenken aan een, voor jou, goed doel geeft je namelijk ook al een goed gevoel), maar het moet wel “iets” zijn. En geen kalender, tijdschrift of ander promotiemateriaal, maar bijvoorbeeld iets simpels als een liedje. Een door JOU uitgekozen liedje. En we willen hierbij ook het idee hebben iets met z’n allen bereikt te hebben. Noem het maar gerust crowdsourcing. Een publieke manier van financieren die groeit en groeit. Kijk maar eens op de website Kickstarter, en dan bijvoorbeeld een geslaagd project als de Ouya, een nieuwe, open-source game console. Inderdaad, 8,6 miljoen dollar opgehaald in een maand tijd. En ik weet ook wel dat dit geen goed doel is…
Eerst leg je de randjes, totdat de omlijsting compleet is. Dan worden de zeszijdige stukken door elkaar geschud, waarna ze een voor een binnen de omlijsting gelegd worden. Geheel willekeurig, maar het resultaat klopt altijd. En hop, een nieuwe wereld ligt weer klaar om veroverd te worden. Maar niet voordat bekend is hoe vruchtbaar het land is en waar de havens dit maal ontsproten zijn. Dat betekend de zak met nummertjes verdelen over het bord en de havens plaatsen. En bij het plaatsen van de havens komt meteen de eerste eigen invloed van de spelers om de hoek kijken. Ook wel het eerste excuus genoemd.
Gelukkig zijn er geen 7 dagen nodig, en ligt het spel al snel in al z’n onschuld klaar om bespeeld te worden. Tijd voor een van de meest cruciale dobbelsteenworpen: Wie mag er beginnen? Wie mag er straks een dorp én een stad neerpoten. Pak je een haven erbij, kies je voor een grondstof monopolie, of kies je de meest gegooide nummers. Als je, net als ik, geen keuzes kunt maken, duurt deze fase lang. Heel lang. Je hebt dan wel meteen excuus twee te pakken.
Dan begint het spel pas echt, en komen de vuilere kanten van je medespelers van Catan omhoog: Chantage, omkoperij en bedreigingen. Dat kan heel subtiel door je tegenstanders met bier, wijn en hapjes af te leiden, of iets minder subtiel door zowel de struikrover als de piratenboot fijn bij iemand te parkeren (wordt dit bij jou gedaan; excuus numero drie).
En dan is er nog het ruilen… Ahh, het ruilen… Je kunt niet alles in je eentje doen, het is immers een gezelschapsspel. En van ruilen komt smeken, bluffen en huilen. Het simpele ruilen van een schaap voor een graan word een allesbepalende keuze; geef ik m’n tegenstander een dorp cadeau zodat ik een stad kan bouwen? Hoeveel punten moeten we eigenlijk nog?
Tegen de tijd dat het eindspel in gang is gezet is het alle remmen los! Alle mogelijke sabotageacties gaan op de koploper, maar niet ten koste van je eigen opbouw. Spanning en frustratie lopen beide hoog op. Het kan nog steeds, ik kan nog winnen, als er nou maar een keertje 5 gegooid word… En dan, met een verschrikkelijke grijns van je tegenstander (de fase van medespeler ligt ver achter ons), is het plotseling gedaan. Heeft ie dan toch weer een metropool kunnen bouwen. Ach, het was eigenlijk al duidelijk vanaf excuus één…
Iemand nog whisky?
N.B. Van de afgelopen 20 potjes Catan heb ik er 1 (é-é-n) gewonnen. Je zou er alcoholist van worden…
De smetteloos witte gang lijkt eindeloos door te gaan. Om de paar meter zitten er even smetteloze als witte deuren verstopt in de wanden. En het enige dat deze zee van wit doorbreekt, zijn de rode en groene lampjes boven de deuren. Het is stil in de gang. Nog wel.
Met piepende wieltjes rijdt H3 de gang in. Hij heeft vandaag de taak een bevalling te surveilleren. En ondanks dat het in zijn nanochips staat voorgeprogrammeerd, lijken de radertjes van het robotje sneller te lopen dan normaal. Het is dan ook een ouderwetse bevalling, met de vrouw er nog bij! En hij mag dat als eerste van de H-generatie robots mee maken.
Van de andere kant van de gang komt een ander robotje aangesnord, en passeert hem. Sensoren knipperen en het passerende robotje groet met een kunstmatige vrouwenstem: ‘H3. Gegroet. Vervolg uw route.’ De responsmodule van H3 formuleert snel een passend antwoord: ‘A3K. Groetjeeh… Groeten terug. Begrepen’. En beide robotjes vervolgen weer hun route. Door H3’s voedingskabels echoot de naam nog een tijdje na. A3K… Nog sneller dan ervoor vervolgt hij zijn weg.
Voor een deur met een rood lampje remt hij abrupt af. Hier moet hij zijn. De deur ontgrendelt en wordt door perslucht in de wand gezogen. Tssshhht. H3 rijdt vlug de ruimte in en de deur knalt weer dicht. Pffftah.
Het wit van de gang is ook in de kamer overvloedig aanwezig, maar heeft door het gebruik van natuurlampen zijn felheid verloren. Langs de rechterwand staat een groot bad waarin water bubbelt. Vrijwel tegen de linkerwand staat een bed met de zwangere vrouw. Ze zit met handen en voeten vast aan, met rubber omwonden, metalen boeien. De metalen boeien zitten op hun beurt weer vast aan kabels, die slap omlaag hangen vanuit het plafond. De kabels eindigen in lieren op een metalen kruisconstructie aan het plafond. Een Marionetlift.
Met grote ogen en scheef openhangende mond kijkt de vrouw naar H3. Monsterend bekijkt hij haar van top tot teen. Dit is dus zo’n zwangere vrouw, waarmee veel medische boeken uit de oudheid vol staan. Vlug slaat hij alle kenmerken op in zijn “bibliotheek der levensverschijningen”, en zet een snelkoppeling in zijn bookmarks.
‘Wees niet bang. Vrouw.’ begint H3 de procedure. ‘Ik zal u niet beschadigen. Mijn functie is. Beperkt tot noodingrepen. Statistisch gezien komt dit. Per tweehonderd-en-vijf geboortes. Eens voor.’ Dan draait hij zich geheel om, richting de deur, en maakt contact met een grote knop naast de deur. Uit de speakers, verstopt in het plafond, begint een menselijke stem te spreken:
“Welkom, mens, bij de geboorte van uw kind! Ontspant u zich, en geniet van alle moderne middelen die uw lijden aangenaam zullen verzachten. Wij hopen dat u een prettig verblijf zult hebben, en zien u graag terug voor al uw volgende geboortes. En tot slot, vergeet dit niet: Ontspan!”
Met een zacht geratel beginnen de katrollen de kabels op te rollen, en de vrouw komt steeds verder uit het bed omhoog. Als de katrollen stoppen, hangt ze volledig boven het bed, en bungelt aan de kabels. De metalen kruisconstructie komt met een schokje in beweging, en vervoert de vrouw tot boven het bad. Daar worden de kabels weer afgerold, en met een plonsje verdwijnt haar lichaam langzaam onder het water. Slechts haar onderarmen, voeten en hoofd steken nog boven het water uit als de kabels eindelijk stoppen. In het bad worden, uit de gaten waar eerder de bubbels uit verschenen, in rap tempo vloeistoffen aan het water toegevoegd. Het lichaam van de vrouw begint te schokken en laat het water golven. Een paar tellen later verschijnt er een luchtbel aan de oppervlakte, gevolgd door een baby’tje. In de wand naast het bad klapt een luikje open, en er verschijnt een smal plankje. Het plankje is leeg.
H3, die alles aandachtig heeft bekeken en opgeslagen, rijdt naar het bad toe en inspecteert of de vrouw en het baby’tje er compleet uitzien. Dan ziet hij iets was hij nog nooit in de boeken heeft gezien. Ze zitten nog aan elkaar vast!
Ondertussen loopt het water uit het bad en worden de kabels verder naar beneden gelaten. Als het water allemaal door de afvoer verdwenen is, schalt de stem uit de speakers weer:
“Gefeliciteerd! Een baby! Wij hopen dat het kindje naar wens is. Zou u zo vriendelijk willen zijn zelf de navelstreng door te snijden? Het mesje ligt op het plankje naast u. Graag na gebruik terugleggen, dank u wel. En nogmaals: Gefeliciteerd!”
H3 kijkt naar de vrouw, die haar blik op het lege plankje naast zich heeft gericht. Ze draait zich om, haalt haar schouders op en kijkt hem vragend aan. Zijn processor begint als een dolle te draaien, op zoek naar de oplossing voor het probleem. Het mesje. De navelstreng. De baby. A3K. Nee. A3K niet. Het mesje? De navelstreng? De baby? De vrouw? Het mesje. Het bad. Nee. Niet het bad. Hij kijkt nog maar eens naar de vrouw, die nu met grote ogen naar zijn romp kijkt. Het mesje. De baby. Mijn romp. Nee. Niet mijn romp. Mijn romp? Dan pas ziet hij dat er onderdelen aan het smeulen zijn in zijn romp. Harder dan ooit begint zijn processor te draaien. De mogelijkheden schieten door zijn systeem. Mesje. Romp. Navel. Streng. Baby. Vrouw. Nee. Nee. Baby. Nee. Nee. Mesje. Bad. Syntax. A3K. A3K….
En met een knetterend geluid, doven plots de lichtjes van H3.
“Legt u nu de baby voorzichtig naast u neer. Wij komen hem of haar zo ophalen. Let op dat u niet per ongeluk uw baby vast blijft houden tijdens het transport. Wij hopen dat u een prima bevalling heeft gehad en danken u voor uw medewerking. U wordt nu opgetakeld”
Wat een fel licht! Waar ben ik? Wie zijn deze vreemde wezens? En waarom kijken ze stuk voor stuk naar mij? Wat doen die handen om me heen? Hoe weet ik dat dat handen zijn?
Oh.
Ik d-e-n-k dat ik het al weet. Volgens mij ben ik weer een mens. Even kijken. Ja, handjes, voetjes, piemeltje. Alles klopt. Een mens…
Mijn God.
We zullen het er maar mee moeten doen, dit leven. Maar eens kijken wie er allemaal om mij heen staan. Buiten de handen die me vast houden, in elk geval twee mannen. Ze hebben rare, kortharige kapsels en vreemde, blauwe pantalons aan. En dat schoeisel! In welk jaar ben ik in Godsnaam terecht gekomen? De ene man is oud en lang. De ander is half zo klein, en flink jonger. De oudere man wijst naar mij, kijkt naar het jongere exemplaar en zegt: ‘Kijk Bram, je nieuwe broertje.’ Dan kijkt hij langs mij heen naar iets dat zich naast mij bevindt. Nog meer mensen? Ik volg de blik van de man, en zie een vrouw in een royaal groot bed liggen. Ah, natuurlijk, dat moet mijn moeder zijn. Wel een mooie vrouw om te zien trouwens. Ik zal haar eens roepen: ‘Mamma. Mam!’
‘Kijk, hij brabbelt al naar je, wat schattig hè?’ zegt de vrouw bij wie ik in de handen lig. Brabbelen? Waar heeft ze het over? Ik versta jullie toch ook prima! Luister dan: ‘Hallo! Verstaan jullie mij?!’. Mijn vasthoudvrouw reageert weer, en maakt me alweer belachelijk: ‘Ha! En schreeuwen kan ie ook al. Kun je vast wennen, Lieke.’ Mijn moeder, Lieke dus, kijkt me met een schuin hoofd aan, een glimlach op haar gezicht. ‘Mag ik m’n lieve Lotti weer even vasthouden? Kom maar bij mammie, Lotti potti, goody goody.’
Ik word in de handen van mijn moeder getild en snap er nu niks meer van. Waarom praat zij nu opeens zo raar? Ik, brabbelen? Hah. Ze drukt me stevig tegen zich aan. Wel lekker zacht. Wel vreemd trouwens, dat ik iedereen al wel kan verstaan. Was dat de vorige keer ook zo? Ik kan me er vaag iets van herinneren…. Volgens mij had dat te maken met de overgangsperiode.
Van heel ver drongen geluiden Benthe’s oren binnen. ‘…te verliezen, haar kind moet gered worden. Haal doeken, klemmen en vergeet alsjeblieft de kom met schoon water niet. Snel!’ Een lage mannenstem. Voetstappen. Waar was ze? Ze voelde dat ze voorzichtig werd neergelegd op een hard houten tafel. Een ruwe hand streek langs haar arm naar beneden en kneep zacht in haar hand. Grad. Waarom zag ze niemand?
Langzaam drong de situatie tot haar door. Ze was bezig geweest het haardvuur op te stoken, om water te koken. En uit het niets was er een verschrikkelijke hoofdpijn op komen zetten en was het haar zwart voor de ogen geworden. Daarna wist ze niks meer. Haar herinnering begon pas weer vanaf het moment dat ze die mannenstem had horen praten, en Grad haar hand had vastgepakt.
Haar kind. Ze gingen het kind halen! Vol angst probeerde ze te schreeuwen. Ze moesten weten dat het véél te vroeg was. Dat haar kind nog helemaal niet volgroeid was! Maar wat ze ook probeerde, haar mond weigerde te bewegen. Ook haar andere spieren weigerden dienst, en paniek maakte zich meester van haar. Ze voelde hoe haar huid klam werd van het zweet dat zich snel door haar poriën heen boorde. En alles wat ze kon doen was lijdzaam luisteren naar de geluiden om haar heen.
Links naast zich hoorde ze gesmoorde kreet, gevolgd door schel kindergehuil. Een andere mannenstem, hoger dan de eerste, sprak: ‘Een meisje, mevrouw! Gefeliciteerd hoor! Heeft u al een naam bedacht?’ De prille moeder antwoordde zacht; ‘Mariane Juul Mariët.’ Een mooie naam, dacht Benthe, en voelde tranen in haar ogen springen. Langzaam gleden ze langs haar slapen, over haar oren en verdwenen uiteindelijk in haar haar.
Rechts van haar zat nog altijd haar, Grad. Ze wilde dat ze hem terug kon knijpen in zijn hand en hoopte dat hij haar hand bleef vasthouden. Ze schrok toen plotseling de lage mannenstem van dichtbij klonk: ‘Meneer, u kunt beter naar de wachtkamer gaan. De operatie is niet zonder risico, en wij willen hier graag alle rust en concentratie voordat we beginnen.’
Grad’s hand liet de hare langzaam los, en weer wilde ze het uitschreeuwen. Geen kik. Langzaam verdwenen de voetstappen van Grad uit haar gehoor, en maakten plaats voor geluiden van metaal, water en het scheuren van doeken. Ze voelde handen die haar bij haar kleding vastpakten. Met een krachtige ruk, gevolgt door een scheur werd haar jurk bij haar buik open gemaakt. Daarna voelde ze dat al haar onderkleding met haast werd uitgetrokken. Naakt lag ze nu op de tafel, in angst voor wat er komen zou. Vurig wenste ze dat ze flauw zou vallen.
Met een ijzige kou raakte een scherp metalen voorwerp haar buik. Ze voelde het door haar huid heen snijden. Haar ogen rolden abrupt omhoog. Daarna voelde ze niets meer.
‘…wil niet stoppen. Ik heb meer doeken nodig!’ Pijn. Haar buik!
‘…navelstreng door, was hem schoon en kom zo…’ Een jongetje!
‘…haar man, nu!’ Grad!
Haar buik! Wat deed haar buik een helse pijn. Niet flauwvallen nu. Niet wegvallen. Ze hoorde voetstappen snel dichterbij komen en plotseling werd haar hand door twee handen krachtig vastgepakt. Was het Grad, of verbeeldde ze zich de ruwheid van de handen? Een vertrouwde stem begon huilend in haar oor te spreken: ‘Lieverd, hoor je me?’ Zijn stem! ‘Lief, we hebben een kindje. Een jongetje. Lothar!’ Lothar! Lot! ’Lieverd, alles komt goed. Alles komt…’
Een vrouw ligt in een ziekenhuisbed. Haar man houd haar hand vast en kijkt haar indringend aan. Hij probeert niet naar de apparatuur te kijken waaraan ze verbonden is. Dan staat de vrouw langzaam op, glimlacht en trekt met een ruk alle snoeren uit haar lichaam. Ze laat zich in een rolstoel zakken en kijkt de man uitdagend aan. Hij lacht, en met een een duw rolt hij haar sprintend de gang in, naar de uitgang.
Een kamer zit vol mensen tijdens een verjaardag, maar niemand praat. Iedereen kijkt elkaar aan, niet wetend wat ze moeten zeggen. Een klok tikt op de achtergrond en lijkt steeds harder te tikken. Dan kijkt er iemand naar de klok en staat dan plotseling op en glijdt door de ruimte. Een voor een staat iedereen op en voegen zich bij de glijdende persoon. Ze pakken elkaars handen vast en langzaam maar zeker veranderd het in een dansend groepje. De dans eindigt in innig omhelzende stelletjes.
Een jongen zit achter een loket van een gemeente, waar een hele rij mensen voor staat te wachten. Het is een chagerijnige massa mensen met enorme rotvragen. De jongen probeert aardig te blijven, te glimlachen maar het zweet breekt hem steeds meer uit. Als hij er genoeg van heeft draait hij het bordje “loket open” om waardoor het loket gesloten is, en loopt naar het toilet. Hij kijkt in de spiegel, wast zijn gezicht. Hij probeert weer te glimlachen, maar de glimlach wordt een grimlach. Hij stroopt zijn mouwen van zijn overhemd op, schopt de deur op en loopt terug naar het loket. Hij draait het bordje weer om, om bij de eerste schreeuwende klant meteen terug te schreeuwen. De klant vertrekt. Met een genoegen ploft hij in de stoel neer en roept “volgende!!”
In een klas zit een jongetje een toets te maken. Hij kan zich maar moeilijk concentreren. Hij heeft slecht geleerd, en gelooft niet dat hij de test goed gaat maken. Als een bezetene schrijft hij maar zo lang mogelijke verhalen om iets goed te doen. Dan ziet hij een poster met daarop Maria. Hij kijkt naar z’n blaadje, dan weer naar de poster, staat dan op en loopt huppelend de klas uit.
God staat voor een spiegel, en ziet de duivel terug kijken. Als hij naar beneden kijkt ziet hij alle ellende op de wereld. Machteloos kijkt hij toe, want hij kan niks doen. Hij kan alleen rondlopen in zijn glazen, lege paleis. Zuchtend gaat hij zitten en pakt een boek. Het is de bijbel. Met een pen maakt hij aantekeningen in de kantlijn voor een volgende wereld.
Muziek is niet alleen geluid. Het zorgt ook voor beelden, en soms zelfs hele verhalen of films. Hieronder staan een vijftal van die verhalen van mij, geschreven onder de tijdsdruk van het nummer zelf. Erg leuk om te doen als schrijfoefening, dus mocht je je vervelen en toch muziek aan het luisteren zijn…
Een jongetje kijkt uit het raam naar beneden vanuit een kamer hoog in een toren van een kasteel. Buiten stormt het. Een meisje zit buiten op de grond. Ze heeft haar armen om haar heen geklemd en huilt. De jongen kan haar niet bereiken, hij leeft niet meer. Toen hij nog leefde was hij gek op haar, en nu hij er niet meer is ziet hij pas dat zij ook van hem hield. Hij stapt uit het raam en langzaam daalt zijn geest naar beneden, naar het meisje toe. Haar haren vallen langzaam stil langs haar hoofd als hij beneden is. Als hij beneden is houdt de storm op en kijkt het meisje naar voren. Ze ziet niks maar glimlacht wel voorzichtig.
In een stampensvolle, groezelige kroeg staat een jongen tussen het publiek. Hij kijkt richting het podium, waar een energieke band optreed, maar hij beweegt niet en lijkt de band niet te zien. En hoewel het een flinke herrie is hoort hij alles behoorlijk gedempt. Hij is er duidelijk met zijn gedachten niet bij. Een traan rolt langzaam vanuit zijn ooghoek over z’n wang naar beneden. Dan beweegt hij plotseling en begint woest om zich heen te slaan en schreeuwt, net als het publiek om hem heen dat al deed. De band houd echter net op met spelen, waardoor zijn schreeuw door de zaal galmt.
Een jongen skeelert gracieus over een weg langs een kanaal. Hij kijkt strak vooruit, beweegt ritmisch heen en weer door het vlakke, Hollandse landschap. In z’n oor zit een MP3 speler. Op het kanaal naast hem glijdt een wedstrijd roeiboot precies op dezelfde hoogte als hij. Dan stopt de jongen en pakt zijn MP3 speler en drukt een paar knopjes, knikt in zichzelf en zet de achtervolging in op de roeiboot. Een meisje kijkt vanuit een ballon naar beneden naar het schouwspel, en vervolgens naar de achterliggende stad voor ze verder glijdt door de lucht.
In een dorp wacht een jonge man in legeruniform buiten een kerk, waar een mis bezig is. In zijn hand heeft hij een brief waarop staat dat een zoon van een vrouw die in de kerk zit, in de Amerikaanse burgeroorlog is omgekomen. Uit de kerk klinkt vrolijk gezang en de vrouw is zich van geen kwaad bewust. De man buiten steekt ondertussen een sigaret aan. Dan gaat de deur open en een jonge dominee komt naar buiten. Hij ziet de man en vraagt wat er aan de hand is. Geschokt gaat hij naar binnen, waarna de muziek stilvalt.
Een oude man zit in de woonkamer van zijn huis, wachtend op bezoek dat komt. Hij heeft een vergeelde foto in zijn hand met zijn vrouw en hij samen met een andere man, staand bij een open auto. De man heeft een leren jasje aan en een enorme kuif. De oude man denkt terug aan vroeger, aan het moment dat zijn vrouw hem verliet voor de man op de foto. Hij glimlacht. Dan gaat de bel, en de man staat op en doet open. Voor de deur staat zijn kleinzoon, met vetkuif en leren jas.
Zelf dingen ontdekken is het mooiste wat er is. Een documentaire over de natuur haalt het niet bij zelf de natuur inlopen, en de bloemetjes en de bijtjes zijn een stuk leuker om te doen dan om over te lezen. Maar een mens kan nou eenmaal niet alles in z’n korte leventje doen. Het is dus wel eens makkelijk om “tweede hands” informatie te bekijken, in plaats van zelf bijvoorbeeld diepzee te duiken, een berg te beklimmen of in een formule 1 auto te rijden. En daar is niks mis mee, ondanks dat iets (actiefs) doen is veranderd in iets (passief) bekijken. Stel nu dat je, geprikkeld door de tv, zelf toch iets wilt doen in plaats van als een zoutzak te blijven zitten. Je pakt er bijvoorbeeld eens een puzzelboekje bij!
Al druk puzzelend wordt het steeds iets lastiger om de laatste moeilijke woorden of getallen te vinden. Ga je dan, als het even tegenzit, direct naar de oplossingen achterin kijken? Of is dan de lol er af, en zijn de oplossing slechts bedoeld als controle achteraf? Voor mij is het tweede het geval en ik zou niet snel achterin kijken, anders is meteen het puzzel element verdwenen. Waarom kijk ik dan wel op internet als ik eventjes vastzit in een computerspel? En, nog erger; heb ik de oplossing op een pagina gevonden dan zal ik er bij elke kleine tegenslag in het spel steeds weer naar terug grijpen. En met de oplossing bij de hand is het spelen van een spel zo uitdagend als het kijken naar een instructievideo. Wat was er ook alweer het mooiste wat er is?
Wat is het toch met die oneindige fascinatie voor geweld, moord en vernietiging? En waarom is het zo gewoon in computerspellen? Zelfs een ogenschijnlijk onschuldig mannetje als Mario slacht in zijn carrière honderden, zo niet duizenden paddenstoelen, schildpadden en andere levensvormen af. Omdat ze nou eenmaal daar lopen waar de loodgieter al springend langs moet. Waarom vond ik dit tien jaar geleden geweldig, en nu vooral gewelddadig? Ik begin steeds meer te verlangen naar spellen zonder bloedvergieten, en merk dat ik, ook in gewelddadige spellen, op deze manier probeer te spelen. Zo kies ik waar mogelijk voor diplomatieke oplossingen (RPG), sluip ik langs tegenstanders (FPS) en bouw ik ware Chinese Muren (RTS). Het plot kan lullen wat ie wil, maar wat mij betreft mag de virtuele vijand vrolijk zijn gang gaan. Why can’t we all just get along? Ach, ik word ouder papa…
Raar eigenlijk, dat er zo weinig geweldloze spellen zijn. En dan bedoel ik niet alle puzzel- of behendigheidsspellen, maar spellen met een substantieel plot (al dan niet van streekroman kaliber). Role playing games, first person shooters, real time strategies, turn based strategies en adventures om wat (ironisch genoeg) favoriete formats van mij te noemen. Is het nou werkelijk de fantasie van veel mensen om ongestoord virtuele mensen, dieren, robots of zombies neer te schieten? Zitten daarom alle spellen vol met geweld? Omdat het nou eenmaal “menselijk” is? Omdat vanuit vroeger door middel van schandpalen, executies en gladiatoren het geweld aan vermaak is gekoppeld? Zo ja, waar blijven dan de prostitutie, zuip, vreet, overspel, fraudeer en uitscheldspellen? Want dat zijn ook menselijke gewoontes die onder de oppervlakte aanwezig zijn, en zich dus ideaal lenen voor een digitale, consequentie vrije variant. En hoe kan het dat mensen in spellen opeens klakkeloos bevelen opvolgen? “Wil je Henk-Harrie van hiernaast omleggen voor mij? Hij heeft namelijk mijn hobbelpaard gestolen, ook al beweert ie van niet”. Ja baas!
Stiekem hoop ik dat er steeds meer ontwikkelaars het lef hebben een spel te maken waarin geweld wel mogelijk is, maar flink afgekeurd word. En degene die het spel met geweld uitspeelt mist daardoor hele delen van het spel en krijgt een saaier einde voorgeschoteld. Want eigenlijk wil je toch dat juist het niet gebruiken van geweld beloont word? En het gebruiken van (vooruit, overdadig) geweld afgestraft? Of ben ik de enige softie die dit de normale gang van zaken vind?
Als je meteen aan bier, aanstekers en vals meezingen denkt ben je niet de enige. Muziek met Hollandse teksten heeft nogal een imagoprobleem. Dat is iets waar de Nederlandse film trouwens ook last van heeft (vervang bier, aanstekers en vals meezingen door soapacteurs, blote tieten en slecht geluid). Maar is het terecht?
Ja en nee. Eerst de voor de hand liggende ja: Luister eens naar de top 40, pak er een willekeurig nummer uit en vertaal het in het Nederlands. Hoogstwaarschijnlijk is het niet echt een diepgaande tekst die je krijgt. Blijkbaar klinkt Engelstalige muziek mooier en poëtischer dan teksten in je eigen taal (je zou maar Engels zijn…). En als je het niet verstaat is het soms nog mooier. Om een voorbeeld te geven: De IJslandse band Sigur Rós is erg populair de afgelopen tijd, en wordt veel gebruikt in films en als achtergrondmuziek voor TV-programma’s. De teksten klinken bijna hemels, ook al versta je ze niet. Lang leve internet, want hiermee valt gelukkig het bedachte (nee, het is geen IJslands) taaltje te vertalen. Neem nu het “bekende” Starálfur:
Hopelandic:
Blá Nótt Yfir Himininn
Blá Nótt Yfir Mér
Horf-Inn Út Um Gluggann
Minn Með Hendur
Faldar Undir Kinn
Hugsum Daginn Minn
Í Dag Og Í Gær
Engels:
Blue Night Over The Sky
Blue Night Over Me
Disappeared Out The Window
My Hands
Hidden Under My Cheek
I Think About My Day
Today And Yesterday
Nederlands:
Blauwe nacht boven de lucht
Blauwe nacht boven mij
Verdwijnend uit het raam
Mijn handen
Verborgen onder mijn wang
Ik denk aan mijn dag
Vandaag en gisteren
Het poëtische blijft nog enigszins behouden, maar het haalt het niet bij het sprookjesachtige Hopelandic. De magie is er naar mijn mening flink vanaf. En dan is dit nog een lied dat je niet snel in de top 40 zult terug zien. Geen wonder dat het Nederlandstalige lied al snel plat klinkt. Door naar de ‘nee’ op de vraag of het imago terecht is.
Het imago is eigenlijk niet meer dan een “hoe denkt de meerderheid er over”, dan dat het de werkelijkheid weergeeft. En meestal is een imago een behoorlijke generalisatie. Zo ook hier. Want waar is het imago op gebaseerd? Op de mainstream muziek, de top 40 hitjes en de BN’ers die zich aan een liedje wagen. En daarmee dek je echt de lading niet. Ga dus eens van de bekende, vaak niet aan te horen weg af, en laat je verrassen. Hier alvast een aantal prachtige Nederlandstalige liedjes:
